वडजादेवी नवरात्र महोत्सवात धार्मिकतेसोबत सामाजिक बांधिलकीचा जागर ; उपवास करणाऱ्या भगिनींचा सन्मान; पत्रावळीविरहित अन्नपंक्ती, महिला महाआरती, होम-हवन व कन्यापूजेने उत्सवाला वेगळे स्वरूप !!

पंचनामा प्रतिनिधी – जारकरवाडी गावचे ग्रामदैवत असलेल्या श्री वडजादेवीच्या नवरात्र महोत्सवाला यंदा धार्मिक उत्साहाबरोबरच सामाजिक बांधिलकीची जोड मिळाली. वडजादेवी नवरात्र महोत्सव समितीच्या वतीने नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने विविध धार्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक आणि प्रबोधनात्मक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमांमधून गावच्या समृद्ध धार्मिक परंपरेसोबतच सामाजिक एकोपा, महिला सन्मान, पर्यावरणपूरकता आणि समाजप्रबोधनाचा संदेश देण्यात आला.

नवरात्रोत्सवातील नऊ दिवसांचे उपवास हे श्रद्धा, संयम आणि आत्मशुद्धीचे प्रतीक मानले जातात. देवीच्या आराधनेत तल्लीन होत अनेक महिला नऊ दिवस उपवास करतात. त्यांच्या श्रद्धेचा आणि धार्मिक भावनेचा आदर राखत समितीच्या वतीने उपवास करणाऱ्या भगिनींसाठी उपवास सोडण्यासाठी विशेष भोजन व अन्नप्रसादाची व्यवस्था करण्यात आली. केवळ भोजनाची व्यवस्था न करता या भगिनींचा यथोचित सन्मान करण्यात आला. त्यांच्यासाठी झांजुर्ण बाबा स्पीकर चे कैलास भोजने यांच्या माध्यमातून टेबल-खुर्च्यांची स्वतंत्र व्यवस्था करून सन्मानपूर्वक भोजनाची सोय करण्यात आली. महिलांच्या श्रद्धेला सन्मान देणारा हा उपक्रम महोत्सवाचे विशेष आकर्षण ठरला.

पत्रावळीविरहित अन्नपंक्तीचा अनोखा उपक्रम

वडजादेवी नवरात्र महोत्सवाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे पत्रावळीविरहित अन्नपंक्ती. पारंपरिक पद्धतीत मोठ्या प्रमाणात पत्रावळी व द्रोणांचा वापर होतो. मात्र पर्यावरणपूरक दृष्टिकोन स्वीकारत समितीने पत्रावळीचा वापर टाळून सुमारे एक हजार स्टीलच्या ताटांमध्ये भाविकांना भोजन देण्याची व्यवस्था केली आहे. या उपक्रमातून स्वच्छता, पुनर्वापर आणि पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देण्यात आला. हजारो भाविकांनी या अन्नपंक्तीचा लाभ घेतला.

महिलांसाठी विशेष महाआरती

नवरात्रोत्सवाच्या सातव्या दिवशी महिलांसाठी विशेष महाआरतीचे आयोजन करण्यात आले. मोठ्या संख्येने महिलांनी या महाआरतीत सहभागी होत देवीची आराधना केली. पारंपरिक धार्मिक वातावरणात झालेल्या या कार्यक्रमामुळे मंदिर परिसर भक्तिमय झाला. महिलांचा धार्मिक सहभाग वाढविण्यासोबतच त्यांच्या योगदानाचा सन्मान करण्याचा प्रयत्न या माध्यमातून करण्यात आला.

होम-हवन, दुर्गापूजा व कन्यापूजा

नवरात्राच्या सातव्या दिवशी धार्मिक विधींमध्ये होम-हवन आणि दुर्गापूजा विधिवत पार पडली. मंत्रोच्चार, धार्मिक विधी आणि भक्तिमय वातावरणामुळे मंदिर परिसरात चैतन्य निर्माण झाले. याचबरोबर कन्यापूजेचे आयोजन करण्यात आले. नवरात्रात कन्येला देवीस्वरूप मानून तिचे पूजन करण्याची परंपरा आहे. या परंपरेचे महत्त्व अधोरेखित करत कन्यापूजा भक्तिभावाने पार पडली.

दहा दिवसांचा कीर्तन महोत्सव; सामाजिक प्रबोधनावर भर

नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने दहा दिवसांच्या कीर्तन महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले आहे. कीर्तनाच्या माध्यमातून धार्मिक विचार, संस्कार, सामाजिक एकोपा, व्यसनमुक्ती, नैतिक मूल्ये, कुटुंबव्यवस्था आणि सामाजिक जबाबदारी यांसारख्या विविध विषयांवर प्रबोधन करण्यात येत आहे. त्यामुळे हा महोत्सव केवळ धार्मिक उत्सव न राहता सामाजिक प्रबोधनाचे प्रभावी व्यासपीठ ठरत आहे.

प्रगतिशील गावाची धार्मिक परंपरेशी सांगड

जारकरवाडी हे बारमाही बागायती गाव म्हणून परिसरात ओळखले जाते. शेती, सामाजिक विकास आणि आधुनिकतेची कास धरत गावाने प्रगतिशील वाटचाल केली आहे. आर्थिक आणि सामाजिकदृष्ट्या प्रगती साधताना गावाने आपली धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपराही जपली आहे. गावचे ग्रामदैवत असलेल्या वडजादेवीच्या नवरात्र महोत्सवातून याची प्रचिती येते.

धार्मिक श्रद्धा, सामाजिक बांधिलकी, पर्यावरण संवर्धन, महिला सन्मान आणि समाजप्रबोधन या सर्व बाबींचा समन्वय साधत वडजादेवी नवरात्र महोत्सव समितीने उत्सवाला व्यापक स्वरूप दिले आहे. त्यामुळे ‘धार्मिक उत्सवातून सामाजिक परिवर्तन’ ही संकल्पना प्रत्यक्षात आणण्याचा प्रयत्न या महोत्सवातून होत असल्याचे चित्र आहे.

नवरात्रोत्सवाच्या निमित्ताने परिसरातील भाविक मोठ्या संख्येने वडजादेवीच्या दर्शनासाठी येत असून, विविध उपक्रमांमुळे संपूर्ण परिसरात उत्साहाचे आणि भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले आहे. समितीच्या या उपक्रमांचे भाविक, महिला आणि ग्रामस्थांकडून कौतुक होत आहे.